Grusza pospolita

Młoda grusza pospolita (Pyrus communis) posadzona w tym roku nie będzie potrzebować wiele poza regularnym podlewaniem i słonecznym, osłoniętym miejscem, ale decyzje, które liczą się najbardziej, czyli na jaką podkładkę zostanie zaszczepiona, czy ma w pobliżu partnera do zapylenia i jak będzie cięta, zapadają zwykle jeszcze przed posadzeniem drzewka. Pozostawiony na własnych korzeniach ten gatunek wyrasta na 12 do 15 m drzewo leśne, dlatego niemal każda ogrodowa grusza sprzedawana dziś jest zaszczepiona na podkładce pigwowej, która utrzymuje ją w rozsądnym rozmiarze. Kwitnienie przypada na środek wiosny, owoce dojrzewają od pełni lata do jesieni zależnie od odmiany, a na dobrze usytuowanym drzewku pierwszy prawdziwy plon pojawia się w ciągu czterech lub pięciu lat.

Wybór odmiany i podkładki

Pyrus communis to gatunek stojący za niemal wszystkimi odmianami gruszek deserowych i kuchennych uprawianych w ogrodach strefy umiarkowanej, od Komisówki i Bartlett po Konferencję i Williamsa. Samo drzewo w uprawie niemal nigdy nie rośnie na własnych korzeniach; szczepi się je na podkładce pigwowej, dzięki czemu jego ostateczny rozmiar pozostaje przewidywalny. Podkładka pigwowa A jest średnio bujna i daje drzewko wysokości 3 do 4,5 m, odpowiednie na formę swobodną lub szpaler, sadzone w rozstawie 3,5 do 5,5 m. Podkładka pigwowa C jest bardziej karłowa, zostaje przy 2,5 do 3 m, idealna na kordony, małe szpalery i duże donice, sadzona w rozstawie 2,5 do 3,5 m, i zwykle zaczyna owocować nieco wcześniej niż drzewko na podkładce A. Dobierz podkładkę do przestrzeni, którą faktycznie masz, a nie do drzewa, jakie wyobrażasz sobie za pięć lat; grusza na podkładce A pozostawiona bez cięcia w małym ogrodzie staje się prawdziwym problemem pielęgnacyjnym.

Sadzenie: stanowisko i gleba

Daj gruszy najbardziej słoneczne stanowisko, jakie masz: potrzebuje bezpośredniego słońca przez większość dnia i marnieje w cieniu trwającym dłużej niż połowę dnia. Gleba powinna być głęboka, żyzna i dobrze przepuszczalna, ale zatrzymująca wilgoć, najlepiej zbliżona do obojętnej; zarówno bardzo kwaśne gleby, jak i płytkie gleby nad wapieniem hamują wzrost drzewa. Grusze tolerują glebę gliniastą, próchniczną i piaszczystą łatwiej niż większość drzew owocowych, o ile drenaż jest wystarczający, przy praktycznym zakresie pH mniej więcej 6,0 do 8,0. Unikaj miejsc narażonych na późne przymrozki, ponieważ wiosenne kwiaty gruszy są znacznie bardziej wystawione na chłody niż jej zimowe pąki, i zachowaj rozstaw wymagany przez daną podkładkę, ponieważ zbyt gęsta korona blokuje światło potrzebne gruszy do dobrego owocowania.

Podlewanie i nawożenie

Świeżo posadzona grusza potrzebuje głębokiego podlania mniej więcej raz w tygodniu przez pierwszy rok lub dwa sezony wegetacyjne, gdy korzenie się zakorzeniają; potem drzewo dość dobrze znosi krótkie okresy suszy, zwłaszcza na glebach gliniastych i próchnicznych, do których jest przystosowane. Moment, w którym podlewanie liczy się najbardziej, to okres pęcznienia owoców latem: utrzymuj wilgotność równomiernie, bo susza po której następuje ulewny deszcz albo nagłe głębokie podlanie mogą powodować pękanie skórki. Coroczne ściółkowanie dobrze przegniłym kompostem lub obornikiem rozłożone pod koroną, z dala od pnia, delikatnie odżywia drzewo i zatrzymuje wilgoć przez lato lepiej niż jakikolwiek płynny nawóz stosowany samodzielnie.

Zapylanie i zawiązywanie owoców

Większość odmian gruszy jest co najwyżej częściowo samopłodna, a pojedyncze, odizolowane drzewko zwykle wiąże skromny, niepewny plon, nawet gdy dobrze kwitnie. Missouri Botanical Garden zaleca sadzenie dwóch lub więcej odmian dla pewnego zapylenia krzyżowego, a ta sama logika dotyczy pojedynczego drzewa rosnącego w pobliżu gruszy sąsiada w zasięgu pszczół, o ile obie kwitną w zbliżonym czasie. Zimna, mokra lub wietrzna pogoda w wąskim, środkowowiosennym oknie kwitnienia odstrasza owady zapylające i jest jedną z głównych przyczyn słabych zbiorów gruszek nawet na zdrowym drzewie.

Cięcie i formowanie

Sposób cięcia gruszy zależy całkowicie od jej formy. Drzewko swobodne lub krzewiaste tnie się strukturalnie zimą, gdy jest w spoczynku, usuwając drewno martwe, krzyżujące się i zbyt gęste, by zachować otwarte centrum wpuszczające światło. Formy ograniczone, szpalery, kordony i piramidy prowadzone płasko przy ścianie lub drucie, traktuje się inaczej: przycina się je głównie latem, gdy dolna jedna trzecia tegorocznych pędów zdrewnieje, ogólnie od końca lipca dla gruszy, by ograniczyć nadmierny odrost i utrzymać kształt szkieletu. Szpalery prowadzi się zwykle w trzech lub czterech piętrach poziomych ramion od centralnego pędu, sięgając około 1,8 m wysokości; każde nowe piętro rozpoczyna się przez przycięcie centralnego przewodnika zimą, by wymusić boczne pędy, które staną się kolejną parą ramion.

Szkodniki i choroby

Do typowych problemów gruszy pospolitej należą mszyce, gąsienice, owocówka jabłkóweczka, szpeciel gruszowy, muszka gruszowa i śluzówka gruszowo-wiśniowa, a wśród chorób parch gruszy, rdza gruszowo-jałowcowa, mokra zgnilizna brunatna i zamieranie kwiatów, wszystkie wymienione przez RHS dla tego gatunku. Zaraza ogniowa to problem wymagający najszybszej reakcji: kwiaty więdną i czernieją, jakby zostały przypalone, a potem infekcja przenosi się w głąb kory, a pędy więdną i obumierają, przy czym szkody widać od późnej wiosny do jesieni. Nie ma leczenia chemicznego. Usuwaj zainfekowane drewno, gdy tylko je zauważysz, odsłaniając korę, aż przebarwienie pod spodem znów będzie zdrowe, prowadząc cięcie 30 cm w głąb zdrowego drewna na małych gałęziach i 60 cm na większych, i przecieraj ostrze środkiem dezynfekującym między każdym cięciem. Spal lub wyrzuć usunięte gałęzie zamiast kompostować, ponieważ bakteria przetrwa w ściętym drewnie.

Zbiory, dojrzewanie i przechowywanie

Gruszki to rzadki owoc, który dojrzewa lepiej po zerwaniu niż na drzewie: zerwane i pozostawione do zmięknięcia w pomieszczeniu, miąższ dojrzewa równomiernie od środka na zewnątrz, podczas gdy gruszka pozostawiona do dojrzewania na gałęzi zwykle robi się mączysta albo gnije wokół gniazda nasiennego, zanim z zewnątrz wygląda na gotową. Zbieraj, gdy owoc odrywa się przy delikatnym skręceniu zamiast wymagać ciągnięcia, zwykle gdy jest jeszcze twardy i osiągnął pełny rozmiar, ale jeszcze nie zmiękł. Rozłóż plon na listewkowych tacach lub w skrzynkach w chłodnym, ciemnym miejscu z przepływem powietrza, nie pozwalając owocom się stykać, i sprawdzaj codziennie: wczesne odmiany mogą być gotowe do jedzenia w ciągu około tygodnia, podczas gdy późne gruszki mogą wymagać tygodni lub miesięcy przechowywania, zanim zmiękną. Kilka owoców trzymanych luzem w szufladzie na warzywa w lodówce dojrzewa wolniej, co rozkłada zbiory w czasie zamiast dojrzewać wszystkie naraz.

Częste błędy

Najczęstszym błędem jest pozostawianie owoców na drzewie, aż wyglądają na dojrzałe z zewnątrz, co przy gruszce zwykle oznacza, że w środku są już przejrzałe i ziarniste. Blisko drugim jest sadzenie pojedynczej, nieszczepionej lub siewkowej gruszy i oczekiwanie pełnych plonów już od pierwszego roku, podczas gdy większość odmian potrzebuje naprawdę kompatybilnego partnera w pobliżu i kilku lat, by osiągnąć wiek owocowania. Ogrodnicy z formami prowadzonymi tracą też szybko kształt, przycinając szpalery i kordony zimą z przyzwyczajenia, co wymusza dokładnie ten miękki odrost, którego cięcie letnie ma zapobiegać. Wreszcie kompostowanie gałęzi zarażonych zarazą ogniową zamiast ich zniszczenia po cichu reinfekuje drzewo w kolejnym sezonie, niwecząc to, co wyglądało na czyste usunięcie.