Kaktus bożonarodzeniowy

Spłaszczone, ząbkowane segmenty Schlumbergera truncata wyglądają jak kaktus pustynny, dopóki nie zauważy się, gdzie ten gatunek rzeczywiście rośnie: wciśnięty w ściółkę liściową w rozwidleniu gałęzi drzewa, w zacienionym, wilgotnym baldachimie lasu górskiego, a nie wypiekany na otwartej ziemi. Każdy segment, botanicznie kladodium, a nie liść, prowadzi fotosyntezę rośliny, dlatego cała roślina wciąż rośnie i kwitnie bez ani jednego prawdziwego liścia. To leśne pochodzenie zmienia zwykłe zasady dotyczące kaktusów: ten gatunek chce więcej wody, więcej wilgotności i mniej bezpośredniego słońca niż kaktus beczkowaty czy kolumnowy, a pąki kwiatowe zawiązuje tylko pod wpływem chłodnych nocy i długiej, nieprzerwanej ciemności, a nie w ustalonym terminie. Ustaw ten jesienny cykl poprawnie, a nagrodą będzie fala czerwonych, różowych, pomarańczowych lub białych kwiatów rozkwitających przez kilka tygodni około Święta Dziękczynienia.

Epifit leśny, a nie kaktus pustynny

Zaakceptowana klasyfikacja GBIF umieszcza Schlumbergera truncata w rodzinie kaktusowatych Cactaceae, rzędzie Caryophyllales, obok gatunków pustynnych, do których pokrojem prawie w ogóle nie jest podobna. POWO podaje jako jej naturalny zasięg południowo-wschodnią Brazylię, a relacje terenowe opisują ją jako epifit lub litofit rosnący na omszałych gałęziach i w szczelinach skalnych tamtejszych nadmorskich lasów górskich, na wysokości, gdzie warunki pozostają chłodne, zacienione i wilgotne przez cały rok. W tych lasach opady mogą sięgać nawet 43 cm miesięcznie w sezonie wegetacyjnym, co jest punktem odniesienia dla tego, ile wilgoci ta roślina naprawdę potrzebuje, bliżej tropikalnej rośliny doniczkowej niż saguaro.

Światło i stanowisko

Najlepiej służy jej jasne, rozproszone światło: okno wschodnie albo miejsce metr lub dwa od szyby południowej czy zachodniej. Mocne, nieosłonięte letnie słońce wybiela segmenty do bladej, żółtawej zieleni i może przypalić końcówki, podczas gdy zbyt mało światła sprawia, że wzrost jest wątły i roślina niechętnie kwitnie. Pełne słońce jesienią i zimą, gdy jest słabsze, jest tolerowane, a nawet pomaga wywołać kwitnienie, co jest odwrotnością tego, jak większość ludzi traktuje kaktusy. Trzymaj ją z dala od zimnej szyby okiennej zimą i od kratek grzewczych, ponieważ oba te czynniki stresują roślinę dokładnie w momencie, gdy próbuje zawiązać pąki.

Podlewanie i wilgotność

W przeciwieństwie do odpornego na suszę kaktusa pustynnego, Schlumbergera truncata powinna wysychać między podlewaniami tylko częściowo, nigdy całkowicie; pozwól wyschnąć wierzchnim około 2,5 cm podłoża, a potem podlej dokładnie i pozwól wodzie odpłynąć. Gdy tylko utworzą się pąki kwiatowe, utrzymanie równomiernej wilgotności podłoża ma jeszcze większe znaczenie, ponieważ dopuszczenie do wyschnięcia doniczki to jeden z częstszych sposobów, w jaki skądinąd zdrowa roślina zrzuca pąki, zanim się otworzą. Przeciętna wilgotność pokojowa jest do przyjęcia, ale ten gatunek pochodzi ze stale wilgotnego powietrza leśnego, a tacka ze żwirem lub okazjonalne zraszanie pomaga segmentom pozostać pulchnymi, zamiast się marszczyć, zwłaszcza w suchym, centralnie ogrzewanym pomieszczeniu zimą.

Krótkie dni i chłodne noce: jak wywołać kwitnienie

Kwitnienie jest wywoływane, a nie zaplanowane w czasie: roślina potrzebuje mniej więcej czternastu godzin ciągłej, nieprzerwanej ciemności każdej nocy, w połączeniu z chłodnymi nocami około 15-20°C, utrzymywanymi przez jakieś sześć tygodni, zaczynając od połowy września, by zakwitnąć w porze Święta Dziękczynienia. Sprawdzi się szafa, nieużywany pokój albo po prostu miejsce z dala od każdej lampy i latarni ulicznej; nawet krótki błysk światła w okresie ciemności może zniweczyć sygnał i opóźnić lub uniemożliwić zawiązanie pąków. Gdy pąki są już widoczne, wymóg ciemności przestaje obowiązywać i roślina może wrócić na swoje zwykłe, jasne miejsce, choć temperatury powyżej 32°C na tym etapie wciąż mogą zniweczyć pokaz kwiatów.

Opadanie pąków i inne problemy z kwitnieniem

Roślina, która zawiązuje pełen zestaw pąków, a potem zrzuca większość z nich nierozwiniętych, reaguje na zmianę, nie na chorobę. Zwykłe przyczyny to nagłe przeniesienie w nowe miejsce, wahanie temperatury, przeciąg od drzwi lub grzejnika, nierówne podlewanie albo zbyt duża liczba pąków, jak na możliwości rośliny. Gdy tylko zaczyna się kwitnienie, traktuj roślinę jako ustawioną na stałe: to samo okno, ten sam rytm podlewania, ta sama temperatura pokojowa, aż do końca pokazu. Pojedynczy, sporadycznie opadający pąk przy skądinąd obfitym zawiązaniu to normalne przerzedzanie, a nie objaw, za którym trzeba gonić.

Gleba, doniczkowanie i nawożenie

Dobrze przepuszczalna, lekko kwaśna mieszanka najlepiej służy epifitycznym korzeniom, w zakresie pH 5,0-6,0; podłoże doniczkowe zmieszane z perlitem, w proporcji około 60-80% podłoża do 20-40% perlitu, odtwarza luźny, organiczny materiał, w który roślina zakorzeniłaby się na gałęzi. Kwitnie też bardziej niezawodnie, gdy korzenie są lekko ścieśnione, więc zwiększaj rozmiar doniczki tylko co dwa do trzech lat, a nie co roku, i zawsze wiosną, po zakończeniu kwitnienia. W aktywnych miesiącach wzrostu nawoź co miesiąc zbalansowanym, rozpuszczalnym nawozem o połowie zalecanego stężenia i przestań pod koniec lata, by roślina nie wypuszczała miękkiego nowego przyrostu dokładnie wtedy, gdy powinna wchodzić w chłodny, ciemny cykl zawiązywania pąków.

Rozmnażanie z segmentów łodygi

Nowe rośliny powstają z sadzonek pędowych, nie z nasion. Odkręć odcinek trzech do pięciu połączonych segmentów późną wiosną lub wczesnym latem, pozwól przeciętemu końcowi zabliźnić się przez dzień lub dwa na otwartym powietrzu, a potem wsuń podstawę w lekko wilgotne podłoże doniczkowe. Luźne przykrycie doniczki folią utrzymuje wilgotność wokół sadzonki podczas ukorzeniania, co zwykle trwa od trzech do ośmiu tygodni; delikatne pociągnięcie napotykające opór to znak, że korzenie się przyjęły. Kilka sadzonek posadzonych razem wokół brzegu jednego pojemnika wypełnia się szybciej niż pojedyncza łodyga uprawiana samotnie.

Kaktus na Święto Dziękczynienia, kaktus bożonarodzeniowy i bezpieczeństwo zwierząt

Schlumbergera truncata to w rzeczywistości kaktus na Święto Dziękczynienia: jej segmenty łodygi kończą się dwoma do czterech spiczastymi, ząbkowanymi wypustkami, jej kwiaty ułożone są bliżej poziomu, a pylniki niosą żółty pyłek. Roślina zwykle sprzedawana i uprawiana jako prawdziwy kaktus bożonarodzeniowy to spokrewniona mieszaniec, Schlumbergera x buckleyi, o zaokrąglonych, karbowanych brzegach segmentów, kwiatach zwisających bardziej symetrycznie poniżej poziomu i fioletowo-brązowych pylnikach; ma też tendencję do kwitnienia kilka tygodni później, bliżej grudnia. Obie rośliny są często błędnie oznaczane w sklepach i przekazywane w rodzinach pod tym imieniem, jakiego użył dany krewny, więc kształt segmentu to niezawodny sposób, by je odróżnić. Jeśli chodzi o bezpieczeństwo, ASPCA wymienia kaktusa bożonarodzeniowego jako nietoksycznego dla kotów, psów i koni, co czyni każdą z tych roślin stosunkowo bezpiecznym wyborem przy zwierzętach, które lubią żuć liście.