Smoczy owoc

Roślina smoczego owocu niemal zawsze zaczyna życie jako sadzonka, a nie z nasienia, i ten wybór tłumaczy większość tego, co dzieje się dalej: ukorzeniony fragment pędu może zakwitnąć i zaowocować w ciągu około sześciu do dziewięciu miesięcy przy silnym świetle, podczas gdy roślina z nasion może potrzebować nawet siedmiu lat i wciąż wydać owoc niezgodny z rośliną macierzystą. To, co trafia do domu, to Selenicereus undatus, pnący kaktus epifityczny, który w naturze wspina się po drzewach i skałach, zamiast stać samodzielnie, dlatego potrzebuje słupka lub kratki niemal tak samo, jak potrzebuje doniczki. Jego spłaszczone, trójżebrowe pędy prowadzą fotosyntezę rośliny, wypuszczają korzenie powietrzne wszędzie tam, gdzie dotkną podpory, i po zadomowieniu się mogą przyrastać o mniej więcej 2,5 cm dziennie. Nagrodą, ostatecznie, jest kwiat, który otwiera się na jedną noc i znika do rana, więc większość wczesnych lat rośliny naprawdę sprowadza się do tego, by urosła wysoka, podparta i wystarczająco dojrzała, by w ogóle zakwitnąć.

Od Hylocereus do Selenicereus undatus

Przez dziesięciolecia ta roślina była katalogowana jako Hylocereus undatus, i szkółki, paczki nasion oraz większość tekstów ogrodniczych wciąż używa tej nazwy. Obecna systematyka bazowa GBIF traktuje ją jako synonim: badanie molekularne wykazało, że rodzaj Hylocereus mieści się w obrębie starszego rodzaju Selenicereus, więc zaakceptowaną nazwą stała się Selenicereus undatus (Haw.) D.R.Hunt, z rodziny kaktusowatych Cactaceae, rzędu goździkowców Caryophyllales. Sama roślina wcale się nie zmieniła, zmieniła się tylko jej szufladka, więc można nadal kupować ją jako smoczy owoc czy Hylocereus undatus i po prostu rozpoznać nowszą nazwę, jeśli pojawi się na etykiecie lub w bazie danych. Same rejestry USDA wymieniają ją też pod całym szeregiem starszych nazw zwyczajowych: cereus nocny, gruszka truskawkowa, piękność nocy i królowa nocy, obok smoczego owocu i pitai.

Kaktus pnący, który potrzebuje słupka lub kratki

W gruncie pędy mogą osiągnąć 6 metrów lub więcej, wspinając się za pomocą korzeni powietrznych, które czepiają się kory lub muru tak, jak bluszcz czepia się ściany, a roślina pozostawiona bez podpory zapada się w ciężką, splątaną kupę zamiast rosnąć w górę. Pojedynczy solidny słupek, wysoki na kilka metrów, z oponą, obręczą lub małą platformą na szczycie, po której pędy będą się przelewać po dotarciu na górę, sprawdza się dużo lepiej niż cienki palik: dojrzała roślina niesie naprawdę duży ciężar, a kratka, która go nie wytrzyma, zawiedzie pod rośliną, zamiast to roślina nie zdołała urosnąć. W doniczce ten sam słupek trzeba wbudować w pojemnik od samego początku, ponieważ montowanie podpory wokół już ustabilizowanej rośliny oznacza walkę z kruchymi, pokrytymi kolcami pędami, które nie lubią być zginane.

Światło i gdzie naprawdę dochodzi do poparzeń słonecznych

Ustabilizowany smoczy owoc potrzebuje pełnego lub niemal pełnego słońca dla najlepszego wzrostu i największej liczby kwiatów, a roślina trzymana w zbyt dużym cieniu wytwarza długie, cienkie pędy i rzadko kwitnie. Wyjątkiem jest moment: świeżo ukorzeniona sadzonka albo roślina dopiero co przeniesiona w nowe miejsce korzysta z około 30 procent cienia przez pierwsze trzy, cztery miesiące, ponieważ młoda, blada tkanka szybko parzy się w bezpośrednim słońcu, zanim się zahartuje. To właśnie w tym okresie dochodzi do większości poparzeń słonecznych, nie później: pęd, który zahartował się w jasnym świetle, rzadko pęcherzy się, ale ten sam pęd przeniesiony wprost z zacienionej ławy w szkółce na południowe słońce pokazuje żółte, a potem brązowe plamy w ciągu kilku dni.

Podlewanie: więcej niż kaktus pustynny, mniej niż roślina domowa

Mimo kolców, smoczy owoc nie jest rośliną, która chce wysychać przez tygodnie między podlewaniami tak, jak robi to kaktus beczkowaty; źródła ogrodnicze opisują go jako mającego dość wysokie zapotrzebowanie na wodę jak na kaktusa. Podlewaj, gdy wyschnie kilka górnych centymetrów podłoża, potem nasącz dokładnie i pozwól odciec, ponieważ podmokła, stale mokra gleba sprzyja gniciu pędów i owoców, na które ten gatunek jest podatny. Jedynym celowym wyjątkiem jest zima: pozwolenie roślinie na większe przesuszenie przez chłodny sezon, a następnie wznowienie regularnego podlewania, gdy pojawiają się pąki kwiatowe i przez cały okres zbiorów, jest częścią tego, co pobudza obfite kwitnienie zamiast stałego wzrostu wegetatywnego bez kwiatów.

Minimalna temperatura i uprawa w doniczce w chłodniejszym klimacie

Wzrost jest najlepszy w temperaturze około 18 do 25°C, a roślina bez większych problemów toleruje upał sięgający 35-37°C, ale długotrwała ekspozycja poniżej zera, na -2°C, powoduje realne uszkodzenia, choć krótki, lekki przymrozek zwykle jest znoszony bez szkody. Ten jeden fakt decyduje o tym, jak większość osób poza komfortową strefą tej rośliny, mniej więcej USDA 10 do 11, musi ją uprawiać: jako roślinę doniczkową, która lato spędza na zewnątrz w pełnym słońcu, a przed pierwszym przymrozkiem trafia na nieogrzewaną werandę, do jasnego pokoju lub ogrzewanej szklarni, zamiast jako stały element ogrodu. Duża, solidna doniczka z wbudowaną kratką sprawia, że ten sezonowy transport jest realny, ponieważ roślinę tych rozmiarów nie da się łatwo wykopać i przesadzić co jesień.

Kwitnące nocą kwiaty, które często potrzebują pomocnej dłoni

Kwiaty są ogromne jak na roślinę domową, czasem mające 36 cm długości i 23 cm szerokości, białe i mocno pachnące, i otwierają się po zmroku, a zamykają z powrotem do rana, dlatego tak często zupełnie umykają uwadze każdego, kto ich nie wypatruje. W naturze zapylania nocą dokonują ćmy i nietoperze, ale wiele uprawianych klonów jest samobezpłodnych: kwiat zapylony wyłącznie własnym pyłkiem zawiązuje mało owoców albo wcale, nawet po spektakularnym kwitnieniu. Rozwiązuje to uprawa dwóch lub trzech genetycznie różnych roślin obok siebie, albo ręczne zapylanie: późną nocą lub o pierwszym świcie przenieś pyłek z własnych pręcików kwiatu, albo z kwiatu drugiej rośliny, na lepkie, gwiazdkowate znamię, używając małego pędzelka lub opuszka palca. Kwiat, który zamyka się niezapylony, po prostu więdnie w ciągu dnia lub dwóch, i nie ma drugiej szansy, dopóki nie otworzy się kolejny pąk, często dopiero po kilku tygodniach.

Rozmnażanie: sadzonki niemal zawsze wygrywają z nasionami

Sadzonka to nie tylko szybszy sposób, to też jedyna metoda wiernego odtworzenia konkretnej odmiany, ponieważ siewki są zmienne genetycznie i mogą potrzebować nawet siedmiu lat, by zaowocować po raz pierwszy. Weź fragment pędu o długości 15 do 38 cm, pozwól ciętemu końcowi zabliźnić się w suchym, zacienionym miejscu przez około tydzień, a następnie umieść go na głębokość kilku centymetrów w dobrze przepuszczalnym podłożu; ukorzenione sadzonki po zadomowieniu się mogą przyrastać o mniej więcej 3 cm dziennie i odnotowano przypadki owocowania już po sześciu do dziewięciu miesiącach przy silnym świetle polowym. W doniczce, przy mniejszej ilości światła i mniejszej przestrzeni dla korzeni niż w uprawie polowej, spodziewaj się, że ten czas się wydłuży, ale droga przez sadzonkę wciąż prowadzi do pierwszych kwiatów dużo szybciej niż zaczynanie od nasion.

Szkodniki, choroby i błędy, które zatrzymują wzrost smoczego owocu

Na zewnątrz odnotowanymi szkodnikami są roztocza, wciornastki, mrówki, czerwce, mączliki i ślimaki, obok dzikich zwierząt, takich jak szopy i ptaki, które zabierają się za dojrzały owoc, zanim zostanie zerwany; w domu warto uważać na mączliki i czerwce ukrywające się w przegubach między segmentami pędów. Rak pędów i owoców oraz różne zgnilizny to główne zagrożenia chorobowe, i oba nasilają się u rośliny trzymanej zbyt mokro lub zbyt gęsto, by powietrze mogło krążyć wokół pędów, dlatego przycinanie otwierające roślinę i pozwalające jej szybko wyschnąć po deszczu czy podlaniu liczy się tak samo jak jakikolwiek oprysk. Powtarzające się błędy dotyczą głównie niedopasowanych oczekiwań: traktowanie jej jak niskopodlewanego kaktusa pustynnego i niedopodlewanie, pomijanie kratki, dopóki roślina już się nie rozłazi, oraz zakładanie, że obfite kwitnienie gwarantuje owoce, podczas gdy samobezpłodny klon w rzeczywistości potrzebuje drugiej rośliny albo ogrodnika ręcznie zapylającego, by dokończyć zadanie. Jeśli chodzi o bezpieczeństwo, ASPCA wymienia tę roślinę, pod nazwą Night Blooming Cereus, jako nietoksyczną dla psów, kotów i koni, co przynajmniej usuwa jeden powód do zmartwień dla każdego, kto uprawia ją w otoczeniu ciekawskich zwierząt domowych.