Winorośl właściwa

Winorośl posadzona w tym roku nie da prawdziwego plonu przez dwa lub trzy sezony i nie osiągnie w pełni uformowanej struktury przez pięć do dziesięciu lat, więc pierwsze pytanie brzmi mniej „kiedy zbiorę owoce”, a bardziej „jak od pierwszego dnia poprawnie formować tę roślinę”. Vitis vinifera to drewniejące, liściopadne pnącze pochodzące z pasa ciągnącego się od południowo-środkowej i południowo-wschodniej Europy przez Azję Środkową aż po północny Iran, a niemal każda uprawiana dziś winorośl, winna czy deserowa, pochodzi albo od tych starych, europejskich populacji, albo jest szczepiona na amerykańskiej podkładce, by przetrwać szkodnika glebowego, który niegdyś niemal wytępił ten gatunek. Bez względu na formę, którą sadzisz, bezkorzeniową sadzonkę pod słoneczną ścianę albo roślinę w donicy przeznaczoną do szklarni, dwie rzeczy są bezwzględnie konieczne: dobrze przepuszczalna, niemal obojętna do zasadowej gleba oraz mocne przycinanie w okresie pełnego spoczynku rośliny.

Na własnych korzeniach czy szczepiona: dlaczego podkładka ma znaczenie

Aż do końca XIX wieku winorośl uprawiano na własnych korzeniach. Potem z Ameryki Północnej przybyła filoksera, glebowa mszyca, i zaczęła niszczyć krzewy Vitis vinifera, żerując na korzeniach; rozwiązaniem, które uratowało europejskie winiarstwo, było szczepienie zrazów winorośli właściwej na odpornej amerykańskiej podkładce, i pozostaje ono standardową praktyką wszędzie tam, gdzie filoksera występuje w glebie. Krzewy sprzedaje się zwykle już zaszczepione, choć na terenach wolnych od filoksery dostępne są też ukorzenione sadzonki na własnych korzeniach. Przy nasadzeniu dowolnej wielkości dopasuj podkładkę do stanowiska: 125AA, 5C lub SO4 na głęboki, żyzny grunt bez kredy; 5BB, 125AA, 5C lub SO4 na glebie kredowej; 5BB lub 125AA na płytkiej, ubogiej, kamienistej glebie; oraz 5BB, 125AA lub SO4 na ciężkiej glinie.

Wybór winogron winnych lub deserowych do twojego klimatu

Obie grupy zachowują się inaczej, gdy spadają temperatury. Winogrona deserowe na ogół potrzebują dodatkowego ciepła szklarni, by dobrze dojrzeć w chłodnym klimacie, podczas gdy odmiany winne są wyselekcjonowane do plonowania na zewnątrz w łagodniejszych regionach i sięga się po szkło tylko tam, gdzie lata są zbyt krótkie. Wybór niewłaściwej grupy do danego stanowiska to najczęstszy powód, dla którego winorośl bujnie rośnie, ale nigdy nie dojrzewa w niej przyzwoite grono, więc zdecyduj, czy uprawiasz pod szkłem czy w gruncie, zanim wybierzesz odmianę.

Głębokość sadzenia i rozstawa

Roślinę z donicy sadź na tej samej głębokości, na jakiej rosła w pojemniku. Przy roślinie bezkorzeniowej ustaw korzenie tuż pod powierzchnią gleby, a przy szczepionej winorośli utrzymuj miejsce szczepienia wyraźnie ponad ziemią, by nigdy nie stało w wilgotnej glebie. Zostaw między pojedynczymi krzewami 1,2 do 1,5 m odstępu; w rzędzie w stylu winnicy zachowaj 1,5 do 1,8 m między krzewami i ustaw rzędy z północy na południe, by obie strony rzędu otrzymywały równomierne światło przez cały dzień.

Gleba i nawożenie

Vitis vinifera lubi zasadową lub obojętną, dobrze przepuszczalną glebę kredową, próchniczną lub piaszczystą i źle znosi wszystko, co jest podtapiane. Docelowe pH to wąski zakres 6,5 do 6,8, więc kwaśną glebę trzeba wapnować przed sadzeniem, zamiast latami poprawiać ją później. Nawoź w lutym ogólnym nawozem, takim jak Growmore, w dawce około 70 g na metr kwadratowy, a następnie, gdy sezon wegetacyjny się rozkręci, nawoź winogrona deserowe co dwa tygodnie nawozem bogatym w potas, by wspomóc kwitnienie i wypełnianie owoców; winogrona winne uprawiane na zewnątrz zwykle potrzebują mniej rutynowego nawożenia po ukorzenieniu.

Podlewanie: stałe przez sezon, nie ciągłe

Podlewaj dokładnie co siedem do dziesięciu dni przez cały sezon wegetacyjny, zamiast mało i często. Winorośl formowana z korzeniami wewnątrz szklarni przesycha szybciej niż gleba rabaty i wymaga częstszego podlewania niż roślina ukorzeniona na zewnątrz, gdzie opady zwykle wykonują większość pracy między celowymi podlewaniami. Regularność liczy się bardziej niż objętość: winorośl, która przechodzi między suszą a gwałtownym nawodnieniem, jest bardziej podatna na problemy podczas kwitnienia i zawiązywania owoców niż taka, która trzyma się stałego rytmu siedmiu do dziesięciu dni.

Formowanie, przycinanie i uprawa pod szkłem

Główne przycinanie wykonuj wczesną zimą, gdy winorośl jest w pełnym spoczynku; cięcie w aktywny wzrost sprzyja chorobom i marnuje zgromadzoną energię rośliny. Większość ogrodów obsługują dwa systemy: formowanie na pręcie i czopach, zwane też formowaniem kordonowym, to bardziej wszechstronny wybór na ścianę ogrodową lub do szklarni, podczas gdy system Guyota, oparty na rzędach na podporach z pali i drutu, pasuje do nasadzenia w stylu winnicy lub rzędu na działce. Przez lato pielęgnacja jest lżejsza, ale stała: wyłamuj niepotrzebne pędy, usuwaj liście zacieniające rozwijające się grona i przerzedzaj owoce, by winorośl dojrzewała w mniejszej liczbie, ale lepszych gron, zamiast wielu przeciętnych. Tam, gdzie klimat nie pozwala dojrzeć winogronom na zewnątrz, prowadź winorośl wzdłuż wnętrza szklarni lub ogrodu zimowego, z korzeniami posadzonymi na zewnątrz konstrukcji i pędem przeprowadzonym przez szczelinę przy ziemi, co utrzymuje strefę korzeniową chłodną i wilgotną, podczas gdy korona korzysta z ciepła szkła. Trzymaj wywietrzniki otwarte przez lato i jesień, zwłaszcza w okresie kwitnienia i owocowania, ponieważ to nieruchome, wilgotne powietrze pod szkłem pozwala chorobom grzybowym się zadomowić.

Szkodniki, choroby i ptaki

Mączniak rzekomy i mączniak prawdziwy to główne problemy grzybowe zarówno na krzewach zewnętrznych, jak i szklarniowych, sprzyja im słaba wentylacja i wilgotne liście, a nie sam harmonogram podlewania, więc dobry przepływ powietrza i szybkie usuwanie liści działają lepiej niż jakikolwiek oprysk. Tarczniki, szpeciel winorośli i muszka plamoskrzydła to nawracające problemy ze szkodnikami, warte sprawdzania przez cały sezon, a osy stają się uciążliwe tuż przed zbiorami, przyciągane przez każde grono, które już pękło lub zostało nadziobane. Ptaki są zwykle największym zagrożeniem dla dojrzewającego plonu i najłatwiejszym do zapobieżenia: zakładaj siatkę na winorośl, gdy tylko winogrona zaczynają się barwić, znacznie wcześniej, niż myślisz, że trzeba.

Toksyczność: bezpieczna dla ludzi, nie dla psów

Owoce, dla których warto uprawiać tę winorośl, stanowią prawdziwe zagrożenie dla psów. Winogrona i rodzynki zawierają kwas winowy, którego psy nie potrafią przetworzyć, a spożycie może przejść od wymiotów i apatii do poważnego uszkodzenia nerek; trzymaj opadłe lub osłonięte siatką owoce z daleka od psa biegającego po ogrodzie. Sama roślina jest również oznaczona jako szkodliwa dla psów po spożyciu, niezależnie od tego, czy chodzi o winogrono deserowe, czy odmianę czysto ozdobną. Nie opublikowano równoważnej oceny dla kotów czy koni, więc zachowaj tę samą ostrożność wobec każdego ciekawskiego zwierzęcia, zamiast zakładać, że jest bezpieczne.